انواع سیستم های جرقه اتومبیل:

 

   از هنگامی كه اتینه لنویر( مراجعه به تاریخچه اتومبیل ) اولین موتور احتراق داخلی را ساخت و تكمیل آن توسط چالز فرانكلین كترینگ، سیستم های مختلفی برای  ایجاد جرقه در اتاق احتراق ابداع شده ا ند و روز به روز كارایی این سیستم بالاتر رفته است . دسته بندی تمامی سیستم های جرقه موجود كار دشواری میباشد. برخی از این سیستم ها در قسمتهایی باهم شباهت دارند درحالی در قسمتهای دیگر باهم متفاوتند .شركتهای تولید كننده روشهای مختلفی را برای انجام این كار ابداع كرده اند . 

در اینجا سعی میشود ابتدا دسته های اصلی سیستهای جرقه بیان شده . سپس تا انجا كه ممكن است انواع سیستم های بكار رفته در خودروها ( در هر دسته ) بطور خلاصه بیان شود.

دسته بندی سیستم های جرقه زنی اتومبیل

بطور كلی سیستم های جرقه به 4 دسته كلی تقسیم بندی میشوند.

سیستم جرقه مگنتی

سیستم  جرقه  پلاتینی

سیستم جرقه الكترونیكی

سیستم جرقه كنترل هوشمند

1. سیستم جرقه مگنتی Magneto Ignition System

    یكی از سوالات اساسی برای تعیین سیستم جرقه مناسب در خودرو این است كه آیا آن خودرو از باتری استفاده میكند یا خیر . در اكثر خودروهای امروزی باتری وجود دارد اما استثناهایی نیز وجود دارد، مثلا اتومبیلهای مسابقهای برای كاهش وزن خورو باتری را پس از استارت زدن از روی اتومبیل خارج میكنند ( یا از دستگاههای استارتر مخصوص برای بكار انداختن موتور استفاده میكنند ) یا موتور سیكلت ها كه انواع اولیه آن فاقد باتری بودند .

 

    تنها سیستمی كه میتواند بدون باتری هم جرقه لازم را تولید كند ،سیستم جرقه مگنتی میباشد.  اتومبیلهای اولیه از این سیستم استفاده میكردند. امروزه موتورهای هواپیماها ، اتومبیلهای مسابقه ای و انواع زیادی از موتورهای كوچك و بسیاری از موتورسیكلت ها ( قدیمی .... توجهداشته باشید وقتی میگوییم منظور موتور سیكلتهایی است كه دارای باتری نمیباشند )  از سیستم جرقه مگنتی استفاده میكنند. در اتومبیلهای اولیه موتور توسط یك هندل به حركت درمیآمد و جریان الكتریكی فقط برای ایجاد جرقه و محترق كردن سوخت استفاده میشد. این هندل در موتور سیكلت ها به صورت پایی وجود دارد. و در موتور های كوچك زمینی بنزینی  با استفاده ازیك سیم عمل همل هندل انجام می شود  ( كشیدن سیم ) .

         مگنت های اولیه نوعی ژنراتور الكتریكی بودند كه برق مورد نیاز سیستم هایی كه باتری ندارند را تامین میكند. مگنت روی موتور نصب شده و انرژی حركتی موتور را گرفته ( مثلا روی فلایویل موتورسیكلت ها) و انرا به انرژی الكتریكی تبدیل میكند .اجزای اصلی این سیستم بسیار ساده میباشد . یك فلایویل ، چند آهنربای دائم كه روی فلایویل نصب میشوند ( همان مگنت ) و یك (یا چند ) سیم پیچ ( بوبین یا كویل ) و در نهایت شمع و وایر شمع .موتورهای گازی نمونه بسیار خوبی از سیستم های اولیه مگنتی میباشند . اگر درپوش سمت فلایویل موتور را جدا كرده و فلایویل را جدا كنید . بوبین های مشاهده میشوند.

اجزاء اصلی سیستم جرقه مگنتی ساده اتومبیل

    اساس كار :

                  اگر سیمی خطوط میدان مغناطیسی را ( به طور متناوب ) قطع كند در آن سیم جریان الكتریسته بوجود میآید . از این قانون برای تولید جریان برق توسط تمامی مولد ها استفاده میشود حال میتواند میدان مغناطیسی متحرك بوده و سیم ثابت باشد ( مگنتی ، آلترناتورها )یا برعكس سیم پیچ متحرك باشد و میدان مغناطیسی ثابت ( دینام ). در سیستم مگنتی ، میدان توسط فلایویل كه دارای چند آهنربای دائم است بوجود میاید . فلایویل حول سیم پیچ ( بوبین ) كه ثابت هستند میگردد و اگر پلاتین بسته باشد (شكل A,B) در سیم پیچ اولیه در جریان الكتریسیته بوجود میاید.

هنگامی كه بادامك به پلاتین متحرك نیرو وارد میكند و آنرا از پلاتین ثابت جدا میكند (شكلC,D) جریان به سمت خازن جاری میشود .( فقط طی چند صدم ثانیه این مسیر بوجود میآیدو خازن پر میگردد) خازن پس از پر شدن، تخلیه شده و جریان به سمت سیم پیچ اولیه حركت میكند و اصطلاحا مدار اولیه را شارژ میكند پس از تخلیه كامل برق خازن ، جریان در سیم پیچ اولیه قطع میشود در اثر قطع ناگهانی جریانی به سیم پیچ ثانویه القا شده و با توجه به نسبت دور سیم پیچ ثانویه به اولیه ولتاژ آن به میزان قابل توجهی افزایش پیدا میكند .این ولتاژ آنقدر هست تا بتواند از فاصله دهانه شمع عبور كند و در این لحظه شمع جرقه میزند.

توجه : نحوه عملكرد دقیق خازن وپلاتین در سیستم جرقه پلاتینی كاملا بیان خواهد شد 

توجه : سیستم هایی كه دارای این نوع جرقه مگنتی بودند ( معمولا موتور سیكلت ها قدیمی) یك بوبین دیگر نیز برای تامین انرژی مورد نیاز آن دارند . این بوبین دوم معمولا برق لازم جهت روشنایی خودرو را تامین مینمود

    مزایا و معایب :

           با توجه به این كه این نوع سیستم اولین طرح برای سیستم جرقه میباشد معایب بسیار دارد . مثلا كنترل كاملی بر تایمینگ جرقه نمیتوان داشت مقدار آوانس اولیه نسبت به انواع دیگر محدود است . مزیت این نوع سیستم ارزانی و كوچكی مجموعه میباشد . بعلاوه نیازی به باتری بعنوان یك نیروده اولیه نیست . 

نكته : در بازار سیستمی وجود دارد كه به نام سیستم مگنتی برای اتومبیلها ( طرح شتاب) . این سیستم جزء سیستمهای جرقه مگنتی به شمار نمی آید .نام اصلی این سیستم magnetically controlled electronic ignition ( كنترل الكترونیكی جرقه بوسیله مگنت )  كه به اختصار آنرا مگنتی مینامند و جزء سیستم جرقه الكترونیكی میباشد

نكته : موتورسیكلتهای امروزی كمتر از سیستم های ساده مگنتی استفاده میكنند . این موتورها یا از نوع مگنتی- باتری میباشند (كه گروهی از معایب سیستم مگنتی ساده را رفع كرده ) و یا اینكه از سیستم باتری و كویل ( جرقه پلاتینی ساده ) و یا از نوعی سیستم جرقه الكترونیكی ( معمولا از نوع CDI  ) استفاده میشود

منبع : http://www.about_auto.blogspot.com